Verslag inspiratiecongres

Dit jaar is Bloom 10 jaar en Bloom Praktijken alweer 5 jaar actief in de huisartsenzorg! En omdat wij dit met onze klanten wilden vieren, organiseerden we iets speciaals. Een actieve inspiratie-bijeenkomst met innovatieve sprekers van binnen en buiten de zorg, op een prachtige plek midden in de bossen van Austerlitz. Een compact congres dat ANDERS was, dat stimuleerde om even uit de dagelijkse drukte te stappen en stil te staan bij de bedoeling. Want waar doen we het allemaal ook alweer voor?

De eerste spreker is Jelmer Evers. Wij zijn onder de indruk van zijn drive om de professional weer terug aan het stuur te krijgen en de mogelijkheid te hernemen om vanuit je passie en overtuiging je werk te doen. Dit gunnen we ook de professionals in de zorg; maak je cirkel van invloed groter. Jelmer is docent geschiedenis, schrijver, learning expert en innovator.

In 2013 kwam zijn boek Het Alternatief – Weg met de afrekencultuur in het onderwijs! uit. Het alternatief dat in het boek wordt voorgesteld is om het systeem om te draaien (Flip the System): zet de leraar als professional weer centraal en laat de rest van het systeem de leraar ondersteunen. Jelmer is inmiddels veelgevraagd spreker, was o.a. te gast bij Humberto Tan en werd genomineerd voor Global Teacher of the Year.


"Wat is er op dit moment voor dit kind nodig?"


De reden voor Jelmer om zijn boek te schrijven, samen met collega-docent Rene Kneyber, was dat hij merkte dat er in het huidige onderwijssysteem te weinig ruimte is. Docenten worden te zwaar belast waardoor creativiteit in lessen vrijwel onmogelijk is en de individuele behoeften van leerlingen worden verwaarloosd. Jelmer besloot om parttime te gaan werken, om meer tijd over te houden voor het voorbereiden van zijn lessen en pleit voor het uitdagen van docenten tot professionaliteit.

Volgens Jelmer is juist de docent cruciaal binnen het onderwijs: hij heeft de taak de leerlingen het onbekende te laten zien en in te spelen op behoefte en actualiteit. In het huidige onderwijs zijn veel ingewikkelde structuren waardoor vernieuwingen vaak niet lukken. Daarom moet het systeem anders worden ingericht. In plaats van leraren die slaafs uitvoeren wat er van hen wordt gevraagd, moet de beroepseer worden herontdekt en moet de leraar weer bovenaan komen te staan: de leraar als eigenaar van de kwaliteit van het onderwijs. Een omgekeerd systeem waar niet-onderwijsgevenden verantwoording afleggen aan leraren in plaats van andersom. En een georganiseerde beroepsgroep wordt betrokken bij het maken van nieuw beleid.

Jelmer noemt de leraar autonoom, maar, zo zegt hij, hij behoort ook tot een collectief. Hij en zijn collega's binnen en buiten school praten voortdurend over het verbeteren van het vak. Hij sluit af met de opmerking dat het vanuit de leraar zelf moet komen. Daarvoor is wel een bepaalde vrijheid, ruimte nodig die moet worden gecreëerd door de schoolleiding.

Hier kunnen we een brug slaan naar de huisartsenzorg. Hoe zit het bijvoorbeeld met de ontwikkeling van het vakmanschap van de triagist en de doktersassistent? Door wie is hierover nagedacht, geschreven, zijn methodieken ontwikkeld en normen gesteld? Hoeveel is er met de triagist /doktersassistent zelf over gesproken, laat staan door de hen zelf ontwikkeld? Twee recente initiatieven zijn mooie voorbeelden van de behoefte aan ontwikkeling van de professional; de oprichting van de Beroepsgroep Triagisten Nederland en de NVDA Commissie Beroepsgroep Triagisten.

kader huisartsenfonds

De tweede spreker is Thom Verheggen. We hebben Thom dit najaar leren kennen bij de training Verdraaide Organisaties van Wouter Hart. Het boek van Wouter inspireerde ons in de zomer van 2014 al. Thom doet dit ook; door zijn vriendelijke manier van doorvragen naar de intentie, de bedoeling van iets, terug naar de kern. Door zijn lef om na 20 jaar ervaring als manager als doel te hebben eigenaarschap te vergroten, of terug te brengen naar wie het past. Als 'De Ontmanager' helpt Thom Verheggen organisaties naar meer bevlogenheid en wendbaarheid, met de bedoeling als vertrekpunt. Onlangs verscheen zijn eigen boek ‘Ontmanagen voor managers’. Met steeds minder managen kreeg het team veel meer voor elkaar en vonden ze de mooiste voorbeelden van nieuwe manieren van organiseren.

Thom start met een aantal vragen:
Wat is jouw bedoeling?
Bij wie ligt het eigenaarschap?
En bij wie hoort het eigenaarschap?

interesse Thom Verheggen1interesse Thom Verheggen2

Hoe zorgen we ervoor dat de professional zich weer ondersteund voelt door het systeem? En weer gaat werken vanuit de bedoeling? Vaak zijn we bang een systeem los te laten, omdat de uitkomst onzeker is. We merken echter dat wanneer we zoeken naar de weg van de minste weerstand, de dingen vanzelf gaan.


"Laat het systeem weer ondersteunend zijn aan de bedoeling van de professional"



Thom noemt als voorbeeld “het slimste bedrijf van Nederland” RPP, waar de kwaliteit van de producten omhoog ging, omdat de medewerkers weer eigenaar werden van de kwaliteit in plaats van de kwaliteitsfunctionaris. We moeten van onteigenen naar toe-eigenen, juist wanneer er sprake is van snelle verandering. Hoe sneller de verandering, des te belangrijker eigenaarschap. De boodschap van Thom: “Gebruik de intrinsieke motivatie van de professional.”

Thom vergelijkt de systeemwereld met “koken met een recept”. Het recept bevat kennis van anderen en eerdere, vergelijkbare situaties. De leefwereld vergelijkt hij met “koken zonder recept”. Kernwoorden hierin zijn: creativiteit en originaliteit. De crux is dat de echte professional weet wanneer hij kookt met, en wanneer zonder recept.


"Nu focussen we ons nog teveel op de kaders terwijl we moeten focussen op wat we samen willen bereiken"



Bekijk hier het volledige interview door Thom Verheggen met Josianne Vreeburg, Eugenie van Miltenburg en Rita Nieuwenhuis, over hun bedoeling, de regels en protocollen in de huisartsenzorg en de uitdagingen van de zorgprofessional (15 min).


De laatste spreker is Elly van Gelder. Elly is bedrijfskundige en manager van het Fonds Achterstandswijken Rotterdam, een organisatie die huisartsenpraktijken in achterstandswijken ondersteunt in hun werk met complexe patiëntenpopulaties. In haar werk signaleert, ontwikkelt en organiseert zij projecten die huisartsen functioneel ondersteunen, hun deskundigheid op dit gebied bevorderen en de gezondheid van hun patiënten beïnvloeden.


"Gastvrijheid is gezien & gehoord worden, je welkom voelen, openheid, luisteren, een vriendelijke sfeer"


Kan deze benadering ons helpen, ook op momenten dat drukke spreekuren en een golf aan telefoontjes je op een post of praktijk wel eens doet denken; nu even niet…..?! Elly stelt dat de wens de patiënt centraal te stellen groeit. Het achterhalen van de vraag achter de vraag lukt veel beter wanneer iemand zich prettig voelt en heeft dus alles te maken met veiligheid. Veiligheid binnen het team is weer onlosmakelijk verbonden aan de manier van samenwerking. Meer gevoel van veiligheid geeft een betere samenwerking en beïnvloedt de sfeer binnen een organisatie. Wanneer de medewerkers op een ‘gastvrije’ manier met elkaar omgaan is dit ook merkbaar voor de patiënt en heeft dit een positief effect op het contact.

Sfeer is van grote invloed op het al dan niet ontstaan van conflicten. Gastvrijheid is ook grenzen stellen: duidelijkheid geven over wat je te bieden hebt zodat je gerechtvaardigde verwachtingen creëert. In het contact is het beeld van waaruit je iemand benadert van grote invloed op het wel of niet ervaren van gastvrijheid. Elly gebruikte een trapsgewijze manier van kijken: vijandig - hulpbehoevend - boeiend. Op het moment dat de patiënt boeiend voor je is in het contact creëer je automatisch een gelijkwaardige en waardevrije benadering. Je nodigt je gesprekspartner uit om jou op een gelijke manier te benaderen. wordcloud gastvrijheidkader gastvrijheid

Deze middag heeft ons ook weer aan het denken gezet. Met name de vraag van Thom:
“Wanneer heb ik voor het laatst in mijn werk iets gedaan wat niet ‘hoort’ maar wel werkt? En wat wel ‘hoort’ maar niet werkt?”

Wij hopen dat deze vraag ook onze gasten aan het denken heeft gezet en inspireert om het af en toe eens ANDERS te doen.

 

 

april 2016